Święta w Izraelu

 

W państwie Izrael szeroko, na poziomie państwowym, obchodzone są tylko żydowskie święta religijne i narodowe. Święta ogólnopaństwowe obchodzone są według kalendarza żydowskiego zgodnie z którym rok rozpoczyna się we wrześniu/październiku, a miesiące mniej więcej odpowiadają cyklom księżyca. W związku z tym, daty świąt zmieniają się z roku na rok w określonych przedziałach. Ponieważ daty w kalendarzu żydowskim zmieniają się wraz z zachodem słońca, wszystkie święta, włączając święta nie religijne, rozpoczynają się wieczorem w dniu poprzedzającym święto, a kończą – dobę później, również wieczorem.

To nie zmienia faktu, że dla wiernych, należących do różnych religii i konfesji, status świąt mają także ich święta religijne i narodowe.

Turyści odwiedzający Izrael powinni rozumieć specyfikę każdego ze świąt i brać ją pod uwagę przy planowaniu swojej podróży. I tak na przykład kategorycznie odradza się jazdę samochodem w dniu Jom Kippur. W główne żydowskie święta Żydzi wierzący lub po prostu przestrzegający tradycji odwiedzają Jerozolimę i dlatego stolica jest w takie dni wyjątkowo zatłoczona. Oczywiste jest także, że w dni świąteczne ceny hoteli wzrastają, wiele muzeów jest zamkniętych lub pracują w krótszym , świątecznym trybie.




Jak wspomniano wyżej, większość świąt żydowskich związanych jest z kalendarzem żydowskim, dlatego nie ma stałych dat – zmieniają się one z roku na rok. Planując wypoczynek w Izraelu należy sprawdzić daty świąt. Szczególnie dużo jest ich na jesieni (wrzesień – październik) i na wiosnę (marzec – kwiecień).

 

Główne święto Szabat

 

Powstrzymanie się od codziennej, powszedniej pracy w siódmym dniu tygodnia to jedno z głównych przykazań Starego Testamentu, który głosi: „Pamiętaj, abyś dzień sobotni święcił. Sześć dni robić będziesz i będziesz wykonywał wszystkie roboty twoje; ale dnia siódmego sabat Pana, Boga twego, jest”. Dlatego główne święto roku żydowskiego jest co tydzień. Szczególny stosunek do soboty podkreślają najsurowsze ograniczenia dotyczące pracy.  Odnoszą się one właśnie do soboty, a tradycja zakazuje wykonywania w soboty codziennych zajęć naruszających odświętność tego dnia. Takimi działaniami są wszystkie czynności związane z rozliczeniami pieniężnymi i codzienną pracą (włącznie z przygotowaniem pożywienia), a także wszelkie rozmowy na powszednie tematy.

W przypadku gdy sobota i inne żydowskie święto wypadają tego samego dnia, porządek świątecznych modlitw zmienia się na sobotni, a posty (poza Jom Kippur) przenoszone są na inny dzień. Świętowanie soboty obejmuje wypełnienie zapisów Tory i mędrców, związanych z poświeceniem i oddzieleniem tego dnia. Niektóre z tych zapisów są wyrażone bardzo konkretnie: przed sobotą zapalane są świece, wygłaszane specjalne błogosławieństwa, w sobotę organizuje się trzy świąteczne posiłki. A dwa pierwsze z nich rozpoczynają się specjalną modlitwą – kiduszem, czyli uświęceniem soboty nad kielichem wina. Inne zapisy służą stworzeniu specjalnej świątecznej atmosfery: ludzie zakładają odświętne ubranie, rodzina zbiera się razem przy świątecznie zastawionym stole, je się świąteczne potrawy i pije wino. Sobota zaczyna się w żydowskim domu w momencie zapalenia sobotnich świec. W piątek wieczorem, koniecznie przed zachodem słońca, gospodyni zapala świece i wygłasza błogosławieństwo. Ten moment uważany jest za początek soboty.

Turyści powinni zwrócić uwagę na fakt, że poczynając od godzin obiadowych w piątek do soboty wieczorem, praktycznie nie funkcjonuje transport publiczny i nie działają urzędy państwowe. To samo dotyczy też sklepów, restauracji i kiosków. Należy więc dokładnie przemyśleć swoje plany na święta i soboty.




Co więcej, zaludnione punkty czy rejony, są gęsto zasiedlone przez religijnych żydów i dlatego w święta i szabaty (soboty) wprowadzany jest zakaz poruszania się po takich rejonach, a główne drogi są zamykane. Należy dokładnie stosować się do znaków drogowych (właściwie wszędzie pokazane są drogi objazdów) i nie próbować samodzielnie tamtędy przejechać (Jerozolima, Bene Berak itp.)

 

Szawuot (maj)

 

Szawuot to święto poświęcone darowaniu Tory narodowi żydowskiemu. Za nadanie Tory uważa się przykazania, które otrzymał Mojżesz. Dziesięć z nich zapisane było na kamiennych tablicach. Ich wypełnianie leży u podstaw moralności człowieka. Uważa się, że bez przykazań Dekalogu człowiek nie może przeżyć. Żydzi uważają, że poza kamiennymi tablicami, Mojżesz otrzymał też przykazania w formie ustnej. Zapisał niektóre z nich pisząc Pięcioksiąg nazywany Spisaną Torą, a pozostałe przykazania były ustanowione po półtora tysiąca lat. Zapisy ustnej Tory nazywane są Talmudem.

To święto Izraelczycy obchodzą od drugiego dnia Paschy i  trwa on siedem tygodni. W tym czasie żydzi składają hołd temu ważnemu wydarzeniu w historii narodu żydowskiego, świętują rozpoczynający się nowy okres roku i kończący się cykl rolny.

Świąteczne posiłki mają szczególną tradycję – obejmują takie potrawy jak ser, twaróg, śmietana, pierogi i wiele innych mlecznych produktów.

Na wsiach i w kibucach Szawout jest bardzo radosnym świętem urodzaju. Rodzice wysyłają dzieci do szkoły z wiankami na głowach i koszykami wypełnionymi darami przyrody. Wszystkie domy i synagogi ozdobione są girlandami z roślin, a na oknach można zobaczyć piękne papierowe aplikacje.

 

Dzień niepodległości Izraela

 

Izrael jako niezależne państwo został proklamowany 14 maja 1948 roku. To wydarzenie miało miejsce na osiem godzin przed upływem brytyjskiego mandatu w Palestynie. Po podpisaniu deklaracji niepodległości Izraela Dawid Ben Gurion ogłosił powstanie państwa Izrael. Niedługo potem został pierwszym premierem Izraela. Zwykle w czasie dni świątecznych w Izraelu nie działa transport publiczny, ale to święto jest wyjątkiem. Zwykle jest obchodzone poza miastem lub na piknikach.

Kilka godzin po tym, jak ogłoszono niepodległość, armie kilku państw, takich jak Egipt, Jordania, Syria, Liban i Irak wdarły się do młodego państwa i naród izraelski znów musiał sięgnąć po broń i bronić wolności i niepodległości Izraelczyków, którą udało się zdobyć po wielu latach włóczęgi żydowskich przodków. Wojna trwała rok i trzy miesiące. Zginęło w niej ponad 6 tysięcy ludzi.

Parlament Izraela przyjął uchwałę o państwowych obchodach Dnia Niepodległości. To święto otrzymało nazwę  Jom HaAcmaut.

Izraelczycy w tym dniu przyjmują świątecznych gości. Czasami odbywają się parady wojskowe i wojskowe bazy otwierane są dla zwiedzających.




Bardzo religijni Izraelczycy, uznający Izrael za państwo, odmawiają specjalne modlitwy. W tym dniu wszędzie rozbrzmiewa muzyka, odbywają się występy zespołów tanecznych i powszechne świętowanie, a dzień kończy się wspaniałymi fajerwerkami.

 

Pascha

Matza

Matza

Pascha to najstarsze żydowskie święto, związane z jednym z najważniejszych wydarzeń w historii narodu żydowskiego. To wyjście Żydów z niewoli egipskiej. To wydarzyło się ponad trzy tysiące lat temu. Dla żydów to święto oznacza zdobycie niezależności w nocy, gdy Izraelczycy pomazali drzwi swoich domów krwią baranka i ominęło ich nieszczęście któremu ulegli Egipcjanie – śmierć pierworodnych.

W naszych czasach Paschę świętuje się przez cały tydzień, od piętnastego do dwudziestego pierwszego dnia miesiąca wiosny według kalendarza żydowskiego. Jednym z najważniejszych obrzędów w czasie świętowania Paschy jest świąteczna wieczerza, w czasie której cała rodzina wraz z gośćmi czyta  Hagadę na święto Pesach, czyli historię wyjścia narodu Izraelskiego z Egiptu. Ta wieczerza nazywa się Seder. Naczynia stołowe, z których żydzi jedzą w czasie Pesach jest bardzo ważnym elementem święta i jest bardzo starannie wybierana. Niektórzy żydzi kupują całą zastawę specjalnie dla tego wydarzenia.

Po sederowej wieczerzy następuje dzień, który wszyscy pobożni ludzie spędzają na modlitwie i odpoczynku. W tym dniu nie wolno pracować. Zwykle ludzie spędzają ten dzień w kręgu rodziny i bliskich. Kolejne pięć dni to dni półświąteczne i w tym czasie mnóstwo firm i przedsiębiorstw pracuje tylko do południa lub nie pracuje wcale. Tydzień paschalny kończy się jeszcze jednym świątecznym dniem.

Właśnie w to święto żydzi jedzą macę.

 

 

Święto Purim (marzec)

 

Purim to święto upamiętniające niezwykłe ocalenie narodu żydowskiego w Persji, które miało miejsce ponad dwa tysiące lat temu, za panowania króla Achaszwerosza.

W dzisiejszych czasach Purim to bardzo wesołe święto, kiedy pije się wino i wypieka specjalne ciasteczka w kształcie trójkątów nadziewane dżemem lub makiem. Ten poczęstunek nazywa się Hamantasze. Żydzi częstują się  nawzajem tymi słodkimi ciasteczkami, a potrzebującym dają pieniądze.

To nie tylko święto wesołe, ale także karnawałowe. W czasie posiłków wykonywany jest specjalny taniec Purimspiel, oparty na historii Estery. Przyjęte jest przebieranie się – mężczyźni mogą nawet przebierać się za kobiety, co w każdym innym dniu jest zakazane przez prawo żydowskie.

 

Chanuka (grudzień)

 

Chanuka jest świętem żydowskim, trwającym osiem dni, w ciągu których powinna się palić Chanukija. Chanukija to świecznik, którego zapalania jest główną ceremonią święta. Oznacza ona hart duszy i zwycięstwo świętości nad siłami nieczystymi, zwycięstwo światła nad ciemnością, która nas otacza.

Chanukija ma osiem lamp, w które dawniej wlewano oliwę. W dzisiejszych czasach w lampy wstawia się świece i zapala.  Ten zwyczaj symbolizuje niezwykłe wydarzenie, które miało miejsce w czasie gdy trwało powstanie, a synowie Machabeusza odnieśli zwycięstwo nad Grekami.  Zgodnie z legendą znaleziono tylko jeden dzban z oliwą do menory w zbezczeszczonej świątyni, ale ogień nie zgasł aż przez osiem dni, choć oliwy powinno wystarczyć tylko na jeden dzień. To był prawdziwy cud. Tym sposobem świątynia znów była poświęcona.

W dzisiejszych czasach w dniach obchodzenia Chanuki dzieci mają wakacje, otrzymują też prezenty lub pieniądze. Wiele osób gra w tradycyjną chanukową grę hazardową – drejdel.

 

Sukkot (Święto Szałasów) – wrzesień/październik

 

Święto szałasów to jedno z ważniejszych świąt dla żydów. Święto rozpoczyna się w piętnastym dniu po nowym roku i trwa tydzień. Zgodnie z tradycją należy te siedem dni przemieszkać w suce czyli niewielkim namiocie lub szałasie, żeby wspominać czasy, kiedy Żydzi po ucieczce z Egiptu błąkali się po pustyni synajskiej. Izraelczycy wierzą, że mieszkanie w takim namiocie zabezpiecza przed fałszywym przekonaniem, że dach daje domowi bezpieczeństwo. Ochrona życia zależy od innych czynników.

Należy to robić także dlatego, żeby człowiek nie zapominał o skromności, nawet jeśli człowiek stał się bogaty i żeby nie unosił się dumą.

Nawet w bazach wojennych są suki. Chociaż w naszych czasach jest już rzadkością, żeby ktoś rzeczywiście cały tydzień mieszkał w szałasie, ale obyczaj, że cała rodzina je obiad w szałasie, ciągle się zachował. A szczególnie odważni decydują się pozostać w namiocie i spędzić w nim chociaż jedną noc.

Po zakończeniu pierwszego dnia święta następują dni półświąteczne, kiedy wszyscy uczniowie i studenci nie mają zajęć, a pracownicy licznych firm zwykle biorą urlopy lub pracują tylko pół dnia.

 

Jom Kippur (Dzień Pojednania) – wrzesień

 

Jom Kippur – jedno z najważniejszych świat dla żydów. Obchodzony jest dziesiątego dnia po nowym roku. To dzień przeznaczony na wybawienie od grzechów i Sądu Najwyższego, a także jedyny dzień w roku, w którym Tora głosi, że człowiek nie powinien niczym się zajmować – nawet przyjmowaniem pożywienia czy myciem. To najbardziej święty i uroczysty dzień w roku, którego głównym treścią jest odkupienie i pojednanie. W dzień przed świętem żydzi jedzą specjalną kolację, a potem przestrzegają najściślejszego postu aż do końca Dnia Pojednania. Celem tego postu jest całkowite wstrzymanie się od jedzenia i picia. Dzień spędza się przede wszystkim na modlitwach i właśnie w tym dniu synagogi pełne są wiernych.

W Izraelu niedopuszczalne jest naruszenie Jom Kippur, dlatego wychodząc tego dnia na ulicę nie zobaczycie jeżdżących samochodów czy transportu publicznego, a jedynie mnóstwo dzieci jeżdżących na rowerach. Tego dnia nie pracują nawet radio i telewizja.

 

Rosz ha-Szana (żydowski nowy rok) – wrzesień

 

Wszyscy przyzwyczailiśmy się świętować nowy rok zimą, ale wielu wie, że planując odpoczynek w Izraelu w tym czasie trafią na zwykłe powszednie dni. Izraelczycy obchodzą nowy rok jesienią. To obchody dwudniowe, które co roku wypadają w inne dni, zwykle we wrześniu lub październiku. Zgodnie z kalendarzem żydowskim są to dni miesiąca Tiszri, w których następuje nów – wtedy właśnie rozpoczyna się nowy rok żydowski.  To dni w które nie wolno pracować, więc żydzi tylko odpoczywają.

Zgodnie z tradycją wszyscy żydzi obdarowują się prezentami i upominkami, przygotowują suto zastawiony stół na którym pojawiają się tradycyjne potrawy świąteczne. To znaczy, że rok będzie „suty” i szczęśliwy. Tradycyjnymi potrawami są potrawy z ryby będące symbolem urodzaju, podawane są głowy rybie i baranie, żebyśmy przez cały rok „szli na czele, a nie z tyłu.”

Hotele znajdujące się nad Morzem Martwym i Czerwonym, przyjmujące turystów z całego świata, są wyjątkiem i mniej ściśle trzymają się wszystkich zasad dotyczących świąt (ale w dni świąteczne ceny są tam wyższe).

Jeśli macie Państwo pytania dotyczące tematyki tego artykułu lub jeśli chcecie skorzystać z naszej wiedzy i zlecić nam zaplanowanie Waszego pobytu w Izraelu, uwzględniające wszelkie niuanse, napiszcie do nas na adres e-mail.

Jeśli spodobał się Państwu ten artykuł, polećcie go swoim znajomym w portalach społecznościowych.

 

 

Jerozolima

jerusalem view smŚwięte miasto Jerozolima, które ma już ponad 3 tysiące lat, jest największą atrakcją regionu, jednym z najstarszych miast świata i „stolicą trzech religii”…

read more

Morze Martwe, plaże, leczenie

Morze Martwe smMorze Martwe (zwane także Słonym lub Asfaltowym) znajduje się 84 km od Tel Awiwu i 360 km od Ejlatu, w rowie międzykontynentalnym, który powstał przy oddzieleniu się Eurazji od Afryki. Ma długość 76 km i szerokość – 17 km. Osiąga głębokość do 350 m. Składa się z dużego, północnego basenu i …

read more

Ważne i przydatne informacje dla turystów i gości

ben-gurion-airport-smWażne i przydatne informacje dla turystów i gości Na lotnisku: Trzeba pamiętać, że Izrael znajduje się w szczególnym rejonie – na Bliskim Wschodzie i dlatego działania związane z kontrolą osób wjeżdżających na terytorium kraju są nieco bardzie złożone ….

read more

Pielgrzymki do Izraela

Duchowa podróż do Izraela nie jest zwyczajną wycieczką, lecz niecodziennym wydarzeniem i wyjątkowym wysiłkiem. Chrześcijanie chcą zwiedzić miejsce, w którym narodziła się wielka światowa religia, przejść drogą, po której szedł Jezus Chrystus, a także dotknąć relikwii....

read more
Share This